Bij 0 graden verliest een elektrische auto in de praktijk gemiddeld zo'n 20 tot 30 procent van zijn actieradius. Een auto die in de zomer 400 kilometer haalt, komt in een koude week deze winter dus eerder uit op 280 tot 320 kilometer. Rij je vooral korte ritjes en zet je de verwarming hoog, dan kan het verlies oplopen tot 35 procent of meer.
Waar die kilometers blijven
Het verlies heeft twee oorzaken. De eerste is de accu zelf. Lithium-ionaccu's werken het best tussen ongeveer 20 en 30 graden. Is de accu koud, dan verlopen de chemische reacties trager, kan de auto minder energie terugwinnen bij het remmen en houdt het systeem een deel van de capaciteit achter de hand om de cellen te beschermen.
De tweede oorzaak is het interieur. Een benzineauto verwarmt de cabine met restwarmte van de motor, die toch al vrijkomt. Een elektrische auto heeft die restwarmte nauwelijks en moet de warmte uit de accu halen. Een klassieke elektrische kachel kan daarbij 3 tot 5 kW vragen, en dat merk je direct aan het bereik.
Korte ritten zijn het duurst
Bij een rit van tien minuten gaat een groot deel van de energie op aan het opwarmen van de cabine en de accu. Op een rit van twee uur over de snelweg valt dat opwarmen minder zwaar, omdat het alleen aan het begin veel energie kost. Daarom zie je bij korte woon-werkritten in januari soms een verbruik dat ruim een derde hoger ligt dan in juni, terwijl het verschil op een lange rit kleiner blijft.
Het rekenvoorbeeld voor deze winter
Neem een middenklasse elektrische auto met een bruikbare accu van 60 kWh en een zomerverbruik van 15 kWh per 100 kilometer. Dat geeft een bereik van ongeveer 400 kilometer. Bij 0 graden stijgt het verbruik naar zo'n 19 tot 20 kWh per 100 kilometer. Met dezelfde 60 kWh rij je dan 300 tot 315 kilometer.
Laad je thuis voor €0,27 per kWh, dan kost 100 kilometer in de zomer ongeveer €4,05 en in de winter rond de €5,15 tot €5,40. Het verschil per maand is bij 1.250 kilometer zo'n €14 tot €17.
Zo beperk je het verlies
- Voorverwarmen aan de stekker. Stel via de app of het dashboard een vertrektijd in. De auto verwarmt dan accu en cabine met stroom uit het net in plaats van uit de accu.
- Stoel- en stuurverwarming gebruiken. Die verbruiken samen enkele honderden watt, veel minder dan het verwarmen van de hele cabine.
- Een warmtepomp. Auto's met een warmtepomp verliezen in de kou merkbaar minder bereik dan auto's met een gewone elektrische kachel. Bij het kopen van een occasion is het een optie om op te letten.
- Bandenspanning controleren. Koude lucht krimpt, waardoor de spanning daalt en de rolweerstand stijgt.
- Laden direct na een rit. Een warme accu laadt sneller, vooral aan een snellader.
Wat de boordcomputer je laat zien
De meeste auto's baseren de verwachte actieradius op je recente verbruik. Na een paar koude dagen past de schatting zich vanzelf aan, waardoor het lijkt alsof je opeens veel minder kilometers in de accu hebt. De accu is niet kleiner geworden; het verbruik per kilometer is gestegen. Zodra de temperaturen in het voorjaar weer oplopen, komt het bereik gewoon terug.
Plan je deze winter een lange rit, bijvoorbeeld naar de wintersport, reken dan met ongeveer 70 procent van het zomerbereik en zoek je laadstops daarop uit. Dan kom je onderweg niet voor verrassingen te staan.
